nieuws

Project Enlightenment: Alleen licht als het nodig is

Publicatie

4 Apr 2018

Categorie

Het Nieuwe Produceren

Soort

nieuws

Tags

Chemelot, Project Enlightenment

Op de Chemelot-site worden circa zeventienduizend tl-lampen vervangen door led-verlichting. Met de nieuwe lampen wordt het energieverbruik met tachtig tot meer dan negentig procent verlaagd. Bijzonder is dat deze led-lampen speciaal voor de chemische industrie zijn gemaakt, voorlopig geen onderhoud behoeven en intelligent te schakelen zijn. Bovendien zijn de lampen niet van de fabrieken zelf, zij nemen alleen maar licht af.

Dit project is een van de finalisten van de Enlightenmentz of the Year verkiezing in de categorie Project. De winnaars worden tijdens het congres Het Nieuwe Produceren op 19 april bekend gemaakt. Een Project Enlightenment is een industriële investering met duidelijke verduurzamende doelstellingen. Door te investeren in een nieuwe installatie wordt bijvoorbeeld structureel veel water of energie bespaard of komt een grote CO2-reductie tot stand. Het project kan ook de footprint verlagen door gebruik van duurzamere grondstoffen.

Wie zitten erachter?

Verschillende bedrijven op Chemelot en dienstverlener Sitech Services zijn samen in het innovatieve concept gestapt van de verlichting. Het eerste idee sloeg niet meteen aan, omdat de bedrijven zelf een investering van acht tot tien miljoen euro moesten doen. Dat geld stopten ze liever in het optimaliseren van de productie dan in lampen. Daardoor is uiteindelijk een operational lease-concept ontstaan, dat de bedrijven volledig ontzorgt op het gebied van verlichting, kortom light-as-a-service. Voor de deelnemende Chemelot-bedrijven is dit ondergebracht in TPPL Chemelot Leasing (TCL), dat de armaturen financiert en de installatie en het onderhoud voor zijn rekening neemt. Gedurende de leasetermijn van vijftien jaar hebben de bedrijven geen omkijken naar de fabrieksverlichting.

Wat is er zo bijzonder aan deze ledverlichting?

Er bestond nog geen intelligent en draadloos bestuurbaar armatuur dat voldeed aan de eisen van de chemische industrie: chemische resistentie, continuïteit, veilig in een explosiegevaarlijke omgeving, corrosiebestendig en onderhoudsvrij. En dan is de nieuwe ledverlichting ook nog op afstand dim- en regelbaar. Bovendien geven de led-armaturen via een draadloos netwerk informatie door over hun conditie. Denk aan vervuiling, storingen, omgevingslicht en branduren. Ook is continu bekend wat de resterende levensduur van de verlichting is. Daarnaast kunnen de armaturen reageren op veranderende omstandigheden in de omgeving. Is een lamp bijvoorbeeld kapot, dan zullen de omringende lampen wat meer gaan schijnen om ervoor te zorgen dat er alsnog genoeg licht is.

Wat levert het op?

Met de slimme ledverlichting gaat Chemelot lichtvervuiling tegen omdat de lampen ’s nachts grotendeels uit staan. Daarmee wordt het energieverbruik met tachtig tot meer dan negentig procent omlaag gebracht, wat een half miljoen euro per jaar scheelt. Vanuit total cost of ownership gezien, zijn de armaturen twaalf euro per stuk per jaar goedkoper dan de conventionele verlichting. Ook vanuit veiligheidsoogpunt is de nieuwe verlichting belangrijk. In de fabrieken is het net alsof je in het daglicht staat, wat comfortabeler is aan de ogen en de werkplek beter zichtbaar maakt. De verlichting schakelt overigens vanzelf aan bij alarmsituaties of als het draadloze netwerk voor de besturing van de verlichting uitvalt. Verlichting kan ook altijd nog vanuit de controlekamer worden aangezet.

Hoe nu verder?

Op Chemelot doen nu vijf bedrijven met in totaal 22 fabrieken mee met de nieuwe verlichting. Dat is ongeveer de helft van de site. De hoop is dat de rest zich ook aansluit. Bovendien is het uiteindelijk de bedoeling dat de ledverlichting nog slimmer wordt ingezet. ‘We willen werknemers een badge meegeven waarin hun persoonlijke lichtvoorkeuren zijn opgeslagen’, vertelt Richard Schouten, director maintenance & turnarounds van Sitech. ‘Als een medewerker dan in de fabriek komt, weet het systeem hoeveel licht hij fijn vindt om in te werken. De lampen kunnen de medewerker ook volgen als hij loopt, de rest van de fabriek hoeft dan niet verlicht te zijn. Ook kunnen we bij een incident vluchtwegen verlichten, zelfs zo dat we mensen haaks op de wind laten vluchten in verband met giftige gassen.’

Waarom verdient dit project het om de Process Enlightenmentz te winnen?

Het hele project is een voorbeeld voor de industrie, voor smart manufacturing, voor industry 4.0, voor innovatie, start-ups, eco-systemen, en noem maar op. Het is in 2013 begonnen met een idee van drie personen en met een grote groep partners is er hard gewerkt aan zowel een technische als een financiële oplossing voor de industrie. Deze samenwerking heeft geleid tot een zeer bijzonder en hoogwaardig product. Het is een project met een lange adem geweest en is geslaagd door geloof, vertrouwen, en volledige openheid tussen alle samenwerkende partijen.

Daarnaast worden er ook bijzondere doelstellingen behaald, zoals negentig procent energie reductie en dus negentig procent reductie in CO2-uitstoot (doelstelling 2050) op de verlichting en minder lichtvervuiling. Ook is de veiligheid verhoogd door beter licht in de fabrieken, minder uitval van verlichting dus minder risico met vervangen en de hoogste ATEX-certificering. En als bijkomend voordeel: een besparing in de kosten voor verlichting.

Als laatste levert de verlichting een zeer snel en bruikbaar netwerk op waar nog veel meer nieuwe ontwikkelingen mogelijk zijn, zoals het verhogen van de veiligheid op de site. Maar ook het koppelen van sensoren zodat de procesveiligheid, het energiemanagement en predictief onderhoud kan worden bevorderd op een goedkope manier.

Het Nieuwe Produceren 2018

Kennisplatform ‘Het Nieuwe Produceren gaat op 19 april tijdens haar congres in Scherpenzeel onder andere op zoek naar voorbeelden van upcycling. Onder het motto ‘Niet compenseren, maar accelereren’ komen die dag verschillende sprekers aan het woord die vanuit hun eigen expertise ingaan op het thema.

De dag wordt geopend met een lezing door televisiemaker Rob van Hattum (VPRO Tegenlicht). Met zijn documentaires ‘Afval=Voedsel’ vestigde hij tien jaar geleden de aandacht op het idee van cradle-to-cradle, een gedachtegoed dat inmiddels wijdverspreid is. Maar hoe kijkt hij inmiddels aan tegen deze beweging?

In de middag volgt onder andere een lezing van prof. Henk Akkermans (World Class Maintenance). Volgens hem kan de enorme hoeveelheid beschikbare data ons helpen om verouderde industriële installaties te verbeteren, zodat ze ook in de toekomst zullen voldoen aan de steeds hogere eisen op het gebied van veiligheid, energie-efficiëntie en het verkleinen van de CO2-afdruk.

Verder zal Petrus Postma (Bloc) een presentatie verzorgen over CO2 als grondstof, volgens hem misschien wel de ultieme vorm van upcycling. De afsluitende lezing wordt verzorgd door Rob Stevens (Wepa). Wepa Nederland produceert al meer dan tachtig jaar hygiënepapier en innovatieve oplossingen voor toiletruimten. Het bedrijf is toonaangevend op het gebied van duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Meer informatie over het congres vindt u op:  www.hetnieuweproduceren.nu/jaarcongres

iMaintain 2, 2019

20 februari 2019

Techniekheld
Techniekheld 2019

Wanneer 10 Apr 2019
Locatie Rotterdam Ahoy, Ahoyweg 10, 3084 BA Rotterdam